موزهي مردمشناسي مهريز با هدف شناخت آداب، رسوم و اعتقادات مردم، احياي بناهاي فرهنگي و تاريخي منطقه و ايجاد ارتباط ميان نسل جديد و قديم، در حمام قاجاري «استهريج» تشكيل شده است. 
بازديدكنندگان اين موزه علاوه بر تحسين تلاش، انديشه و تفكري كه در ساخت ابزار موجود دخيل بوده است، به اطلاعاتي دربارهي چگونگي بهكارگيري ابزار و ادوات و نيز سير تحول زندگي مردم دركنار نمادهايي از كوشش خستگيناپذير نياكان خود براي سازگاري با محيط و گذران زندگي دست مييابند.
موزهي مردمشناسي مهريز در ساختمان حمام قديمي استهريج تشكيل شده و طرح كلي بنا مانند بيشتر حمامهاي قديمي، بهصورت زيرزميني با مساحتي حدود 650 مترمربع در شش متري عمق زمين است، بهطوري كه پشت بام آن همسطح خانههاي اطراف است.
قبههاي روي سقف و شيشههاي رنگي كه بعد از مرمت در آن بهكار رفتهاند، با انعكاس نور طبيعي، محيط زيبا و جالبي را در موزه ايجاد ميكنند كه با توجه به سبك معماري و شيوهي ساخت، بناي نخستين آنرا به اوايل دورهي قاجار ميتوان نسبت داد.
همچنين مرمت و بازسازي بناي يادشده با همكاري استانداري، سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري استان يزد و فرمانداري شهرستان مهريز در سال 1376 آغاز شد و با ايجاد تغييراتي در بافت بنا از جمله مرمت كف و گچكاري بدنهها، پس از سهسال تلاش در سال 1379 با صرف هزينهاي حدود يكصد ميليون ريال بهپايان رسيد.
در سال 1380 نيز عمليات تكميلي شامل سيمكشي، نورپردازي، سيستم صوت و نصب ويترينها انجام شد و انتقال اشياي مردمشناسي به اين مكان صورت گرفت. ساختمان موزه نيز 22 خردادماه 1379 در فهرست آثار ملي ثبت شد.
از جمله آثار موجود در موزهي مردمشناسي مهريز به وجود بيش از 600 اثر فرهنگي و تاريخي در اين موزه ميتوان اشاره كرد كه عبارتند از ابزار و وسايل مربوط به مشاغل سنتي اعم از ريسندگي، پارچهبافي، حلاجي، گيوهدوزي، سبدبافي، چاقوسازي و كشاورزي.
همچنين در اين موزه ظرفهاي فلزي و شيشهيي طبخ و صرف غذا معروف به ديگ سنگ، كتيبه و سنگنوشتههاي قديمي از جمله قديميترين كتيبهي مربوط به قرن ششم هجري قمري وجود دارند كه به خط كوفي و ثلث روي سنگ مرمر نوشته شدهاند و نقوش اسلامي در حاشيههاي محرابي دارند.
اسناد و قبالههاي قديمي شامل وكالتنامه، صداقنامه، سند خريد و فروش زمين، باغ و غيره از سال 1250 هجري قمري نيز از ديگر ميراث فرهنگي نگهداريشده در اين موزهاند.
پوشاك سنتي مردم منطقه شامل سرپوش يا چادرچاقچور، تنپوش از جمله شليته، شلوار چاقچور و… و پاپوش مانند گيوه، جوراب و… نشانگر آداب و سنتهاي مردمان اين ديار در اين موزه است.
از جملهي وسايل موجود در اين موزه به وسايل استحمام مانند بقچهي حمام قلمكار، سوزني زيرپايي، تاس حمام، تشت و سفيدآبدان ميتوان اشاره كرد و اين در حالي است كه ابزار جنگ از جمله سپر، زره، گرز، تفنگ و شمشير نيز در اين موزهي مردمشناسي وجود دارند.
ابزار و اشياي موجود در موزهي مردمشناسي شهرستان مهريز، اگرچه در گذر زمان، رنگ كهنگي به خود گرفتهاند، اما هريك داستانهايي را از دوران اوج كارايي خود در سينه دارند و آنچه بيشتر از همه به ارزش آنها ميافزايد، خدمات بيشائبهاي است كه در گذشته و براي تسهيل انجام امور روزمره به نياكان ما ارايه كردهاند.
در اين مكان، چشمان مشتاق مردم فرهنگدوست، زندگي انسانهايي را نظاره ميكنند كه خلاقيت، ابتكار و هنر والايشان، فصل نويني را در شناخت تاريخ و فرهنگ ايران زمين گشوده است.
يك نويسنده و پژوهشگر يزدي گفت: پس از تخريب قلعهي قديمي دهستان نصرآباد، مسجدي جاي آن ساخته شده است. كاظم دهقانيان نصرآباد اظهار داشت: به گفتهي اهالي اين دهستان، سنگي در بناي مسجد وجود داشته است كه قدمتي 900ساله دارد؛ اما مسجد جامع فعلي دهستان، 500سال پيش در كنار مسجد يادشده بنا شده است.
وي افزود: اكنون سنگ قبري بر ديوار محراب مسجد است كه تاريخ 940 هجري قمري را نشان ميدهد؛ ولي حياط و ايوان بزرگ مسجد به صدسال پيش متعلق است كه احداث آن حكايت جالبي را به همراه دارد.
اين پژوهشگر در ادامه توضيح داد: روايت كردهاند، هنگام ساختن ايوان مسجد جامع، اهالي نصرآباد در يك بسيج همگاني از صبح تا ظهر عاشورا، آجر لازم را از كوره تا محل مسجد دستبهدست آوردهاند؛ به اين صورت كه پسران و مردان، آجرها را از كوره تا خانهي ميرزا ابوالهادي براي آبخور كردن و از آنجا به مسجد منتقل كردهاند.
دهقانيان گفت: اين جريان علاوه بر اثبات وحدت، همدلي و علاقه مردم به فرماندهي و حفاظت از بناهاي عامالمنفعه و مقدس تاحدي نشاندهندهي جمعيت زياد در زمان احداث اين مسجد در دهستان نصرآباد است.
وي ادامه داد: تا 30سال پيش آثاري از مسجد 900ساله كه سقفي تختهپوش داشت، بهجا مانده بود؛ ولي بهدليل خطر آوار، آن مسجد را تخريب و مسجد نوساز كنوني يا مسجد كوچك را در محل آن بنا كردند.
او به ديدنيهاي مسجد جامع نصرآباد اشاره و اظهار كرد: منبر قديمي كه در سال 524 هجري قمري ساخته شده، از جمله اين ديدنيهاي بناست؛ البته قسمتي از اين منبر كه سال ساخت آنرا مشخص ميكرد، توسط افراد سودجود غارت شده است.
وي افزود: شخصي به نام عبداللهي يزدي در سال 1267 هجري قمري متن اصلي اين منبر را كه به خط كوفي بوده به فارسي ترجمه و در قسمتي از منبر يادداشت كرده كه به اين شرح است: «تاريخ اين منبر به خط كوفي 524 هجري قمري است كه حالا 743 سال است كه ساخته شده، العبداقل العباد عبداللهي يزدي 1267 التماس دعا دارم».
دهقانيان به يك تخته زيلو متعلق به سال 953 و بافتهشده حدود 474سال پيش اشاره كرد و ابعاد آنرا 523×205 سانتيمتر دانست.
وي به بيان ديگر جذابيتهاي اين بنا پرداخت: در مشبك اين مجموعه كه قدمت آن با صندوق مزار شيخ داوود يكي بوده و از چوب چنار ساخته شده است و اكنون بيش از 350سال از ساخت آن ميگذرد، در اين مجموعه وجود دارد.
دهقانيان با بيان اينكه منبري ديگري با سابقهي 577سال در مسجد جامع اين دهستان قرار دارد، تصريح كرد: نام واقف اين منبر مشخص نيست؛ ولي نام سازنده و تاريخ وقف آن معلوم و روي ديوارهي داخلي آخرين پلهي منبر چنين نوشته است: «وقف مسجد جامع نصرآباد، قد سعي في هذا المنبر العبد صديق بن طيب محمد بفروييه في رمضان المبارك لسنه 850 الهجريه البريه».
اين پژوهشگر در پايان اضافه كرد: سنگ قبر ميرمحمود با ابعاد 42×100 سانتيمتر نيز در محراب مسجد جامع نصرآباد نصب شده و به فردي به نام ميرمحمود مربوط است كه در سال 940 هجري قمري فوت كرده و متن آن چنين است: «لا اله الا الله، محمد رسولالله ، علي وليالله، حقا حقا».
سرپرست ادارهي ميراث فرهنگي و گردشگري اردكان از آغاز تعدادي پروژهي مرمتي در اين شهرستان خبر داد. مجتبي كمالي اظهار داشت: مرمت و احيا دربند حاج ملاتقي در محلهي چرخاب اين شهرستان شامل اندود كاهگل پشت بام، اندود سفيدكاري، اجراي سيستم روشنايي و نيز اجراي كفپوش دربند با اعتبار هزينهشدهي سهميليون تومان بهپايان رسيد.
وي افزود: مرمت و بازپيرايي انبار حاجي توت شامل اندود كاهگل پشت بام، اجراي بند تنوره با اندود سفيدكاري و اجراي كففرش محوطهي تنورهي آبانبار با هزينهاي حدود چهارميليون تومان انجام شد. سرپرست ادارهي ميراث فرهنگي و گردشگري شهرستان اردكان اضافه كرد: همزمان با روز جهاني گردشگري تابلوهاي راهنماي گردشگري نيز در مناطق مختلف نصب شدند.
شهيد آيت الله صدوقي كه شيخ الشهدا و سومين شهيد محراب ناميده شده است، نماينده امام خميني (ره) در استان و امام جمعه يزد بود و در نماز جمعهاي كه مصادف با دهم ماه مبارك رمضان 1402 مطابق با يازدهم تيرماه 1361 بود، بعد از اداي نماز، منافقي به وي نزديك شد و با به آغوش كشيدن امام جمعه يزد و منفجر كردن نارنجكي كه در دست داشت، او را به شهادت رساند.
محمد صدوقي، در سال 1327 هجري قمري، در خانواده اي روحاني در يزد متولد شد. پدر او آقا ميرزا ابوطالب صدوقي از روحانيون معروف يزد بود و امامت مسجد روضه محمديه را بر عهده داشت و يكي از مراجع برتر دوران خود به شمار مي رفت. محمد در سن هفت سالگي پدر، و در سن نه سالگي مادر خويش را از دست داد.
وي تحصيلات حوزوي را تا حدود لمعه و قوانين در مدرسه عبدالرحيم خان يزد به پايان رساند و در سال 1348 قمري، جهت ادامه تحصيلات عازم اصفهان شد و سال بعد براي ادامه تحصيل به قم عزيمت و حدود 21 سال جهت كسب علوم و معارف اسلامي و استفاده از محضر اساتيد بزرگ در آن شهر اقامت داشت. در آغاز چند سالي از محضر آيت الله شيخ عبدالكريم حائري كسب فيض كرد.
بعد از ارتحال آيت الله حائري (ره) ، در سال 1355 قمري با توجه به اين كه مرجع آن زمان آيت الله سيد ابوالحسن اصفهاني در نجف اقامت داشتند وسرپرستي حوزه بلاتكليف مانده بود، بنا به پيشنهاد امام خميني (ره) و عده اي از مدرسين حوزه ، از حضرت آيت الله بروجردي كه در آن زمان در بيمارستان فيروز آبادي بستري بودند و محل سكونتشان بروجرد بود، دعوت به عمل آوردند تا به قم بروند وسرپرستي حوزه علميه قم و طلاب را در آن شرايط خاص به عهده گيرند و براي اين امر آيت الله شيخ محمد صدوقي به همراه چند تن ديگر مأمور شده و موفق به جلب نظر حضرت آيت الله بروجردي شدند.
آيت الله صدوقي همچنين نقش عمدهاي در سازماندهي حوزه بر عهده گرفت و ضمن تدريس علوم ديني، خود نيز از محضر بزرگاني چون آيات عظام سيد محمد تقي خوانساري، حجت، صدر و بروجردي استفاده كرد.
صدوقي در سال 1330 شمسي به يزد مراجعت كرد و بنا به پيشنهاد روحانيون سرشناس يزد، در آن شهر ماند و به تدريس مشتاقان پرداخت و با ايجاد تغييراتي، مدارس ديني را نوسازي كرد. وي پس از چند سال اقامت در يزد، عازم قم شد ، و در آنجا با امام (ره) كه از مدرسين بزرگ حوزه بودند، بيش از پيش آشنا شد و هفته اي چند جلسه به خدمت ايشان مي رسيدند.
با شروع نهضت امام(ره) درسال 1341 و ادامه آن، آيت الله صدوقي نيز با نهضت ايشان همراه و همگام شد و نقش بزرگي را در سازماندهي روحانيون وروشنگري مردم يزد ايفا كرد و از آن تاريخ در تمام فراز و نشيب هاي حركت انقلاب اسلامي از ياران امام(ره) بود و از مروجان افكار متعالي رهبر كبير انقلاب اسلامي به شمار مي آمد .
پس از تبعيد امام (ره) به تركيه و سپس به نجف اشرف ، ارتباط مرحوم صدوقي با امام(ره) از طريق مراسلات برقرار بود و تا آخرين حد توان خويش، امام (ره) را در مبارزه با رژيم همراهي مي كرد، صدوقي پيام هاي امام (ره) را كه توسط تلفن به او مي رسيد، به اطلاع علماي مشهد، تبريز ، شيراز و ديگر شهرها مي رساند.
شهيد صدوقي در مبارزه با شاه، يكي از محورهاي مبارزه به حساب مي آمد . او اعلاميه هايي درمحكوم نمودن جنايات رژيم از جمله فاجعه سينما ركس آبادان صادر كرد ، بعد از پيروزي انقلاب نيز در مورد مسائل مهم انقلاب همواره مورد مشورت پيشتازان روحانيت مبارز بود.
شهيد آيت الله صدوقي در تاريخ 31 مرداد 1358 به عنوان امام جمعه منصوب شد و هنگامي كه حادثه تاسف بار زلزله كرمان به سال 1360 روي داد از طرف امام خميني (ره) مسئول رسيدگي به زلزله زدگان آن استان شد و زحمات زيادي را در اين راه متحمل شد.
| ||
|
ناظر فني پروژههاي مرمتي شهرستان تفت گفت: باغ علينقيخان از بناهاي دورهي قاجار است كه در بافت تاريخي تفت دركنار قلعهي گرمسير و موزهي مردمشناسي تفت قرار دارد.
حميدرضا عباسي اظهار كرد: باغ علينقيخان يكي از بناهاي قديمي تفت است كه به لحاظ اقليمي در گذشته بهعنوان تفرجگاه بوده و اكنون از بناهاي وقفي و در دست مرمت است.
وي با اشاره به اينكه باغ يادشده در سال 1384 در فهرست آثار ملي ثبت شده است، توضيح داد: عمارت اين باغ در دو طبقه است و حدود 440 متر زيربنا دارد. اين ساختمان كوشكي مركزي دارد و در وسط بنا يك حوض و هشتي قرار گرفته است كه توسط راهروهايي به هم متصل ميشوند.
او بيان كرد: اين باغ شامل اسطبل، مطبخ، انبار آذوقه و يك پاكنه آب جاري است كه در آن آب دهنو و شاهجو در تمام سال روان است و هر دو آب دايمي دارند.
عباسي با بيان اينكه اين باغ در يكصد متري خيابان اصلي قرار دارد، ادامه داد: باغ علينقيخان در ابتداي كوچهاي كه به محلهي گرمسير منتهي ميشود، قرار گرفته كه با باغهاي افضلي و باغ آستان قدس رضوي همجوار است.
ناظر فني پروژههاي مرمتي شهرستان تفت به تغيير كاربري اين باغ به تفرجگاه يا رستوران اشاره و اضافه كرد: اين باغ امسال و سال آينده با اعتبار ملي شهرستان مرمت ميشود.
يك دانشجوي دانشگاه يزد گفت: « با گذشت حدود شش ماه از ارائه درخواست تشكيل انجمن اسلامي جديد، هيچ جواب كتبي از هيأت نظارت دريافت نكردهايم.»
مجتبي شهرياري گفت: «پس از پلمپ انجمن قبلي تحت عنوان انجمن اسلامي دانشجويان دانشگاه يزد، اواخر سال 84 به هيأت نظارت درخواست تشكيل انجمن اسلامي جديد را داديم كه تا به حال بطور شفاهي از رد صلاحيت دو نفر از اعضاي هيأت مؤسس مطلع شديم كه دلايل آن براي ما نامشخص است.»
عضو سابق انجمن دانشجويان جمهوريخواه يزد همچنين از نامعلوم بودن وضعيت انحلال انجمن دانشجويان جمهوريخواه دانشگاه يزد خبر داد و در خصوص انجمن جديد افزود: «طبق قانون، هيأت نظارت مؤظف است ظرف مدت 15 روز به درخواست دانشجويان پاسخ دهد در حالي كه شش ماه از ارائه درخواست ما گذشته است.»
يك كارشناس جغرافيا گفت: آتش ورهرام در غار اشكفت يزدان نهفته است كه اين غار از لحاظ زمينشناسي و تاريخي از غارهاي بسيار جالب و ديدني ايران و جهان بهشمار ميرود كه در حد وسيعي مورد كاوش و تهاجم غارتگران ميراث فرهنگي قرار گرفته است.
سيدابوالفضل علويكيا ـ مدير آموزش دانشكدهي علمي كاربردي مسكن و شهرسازي ـ اظهار داشت: آتش ورهرام كه از معبد آناهيتا در كنگاور به اين غار آورده شده، درنظر پارساييان و زرتشتيان بسيار مقدس است و سالانه از ايران و هندوستان براي زيارت آن، شبي را در اين غار ميگذرانند و مراسم خاصي را اجرا ميكنند.
وي دربارهي غار اشكفت يزدان توضيح داد: ورودي غار، شيبي حدود 90 درجه و حدود پنج متر نيز ارتفاع دارد. اين غار پس از طي مسير به محوطهي بسيار وسيعي ميرسد كه گنجايش هزاران نفر را دارد و چند حوض كوچك و بزرگ و نيز آثاري از ساختمان در آن ديده ميشوند.
علويكيا بيان كرد: در قسمتي از غار، خاكستر زيادي بهچشم ميخورد كه با اندكي دقت، جايگاهي را براي ستايش ميترا يا آناهيتا و يا احتمالا پرستش پيكرههايي از ستونهاي آهكي غار كه تراشيده و در دورههاي بعد شكسته شدهاند، ميتوان يافت.
مدير آموزش دانشكدهي مسكن و شهرسازي افزود: در نزديكي اين غار چاه آبي در دل سنگي كنده شده كه به چاه شهر معروف است و آب بسيار گوارايي دارد
يكي از شعربافان يزدي گفت: كارگاههاي كوچك نساجي ازتسهيلات كارگاههاي كوچك و زود بازده بيبهرهاند و بيشترين حجم از اين تسهيلات به كارگاههاي بزرگ هدايت شده است، بنابراين اين تسهيلات مشكلي از اشتغال رارفع نخواهد كرد.
نادعلي دره شيري با اشاره به تلاش خود براي دريافت تسهيلات كارگاههاي كوچك وزودبازده و دريافت پروانه برهبرداري براي كارگاه بافندگي خاطرنشان كرد: پروانه بهره برداري به دليل عدم توانايي در بيمه 5 كارگر به من تعلق نگرفت.
وي با بيان اينكه كارگاههاي شعربافي يا همان نساجي سنتي يزد به خصوص كارگاه مدنظر من به اندازه 5 نفر دستگاه بافندگي ندارند، افزود: به طور قطع گرفتن 5 كارگر به ضرردهي كارگاه مدنظر منجر خواهدشد.
اين شعرباف يزدي با اشاره به انعطاف بالاي كارگاههاي نساجي سنتي و توانايي اداره آنان به وسيله اعضاي خانواده افزود: آيا ما نبايد به فكر جوانان خانوادهها باشيم و آيا آنان جزء افكار بيكار جامعه نيستند.
وي با اشاره به درخواست حدود 600 الي 700 شعرباف، مبني بر استفاده از تسهيلات كارگاههاي كوچك وزودبازده،تاكيد كرد: اعطاي وام به كارگاههاي بزرگ به حذف و از بين رفتن كارگاههاي كوچك منجر خواهد شد.
علي دره شيري درباره ديگر مشكلات شعربافان اظهارداشت: شهربافان در كارگاهاي سنتي خود توانايي بافت ابريشم اكلريك، ويسكوز و انواع مواد ديگر را دارند، ولي به دليل مواد اوليه ناسالم منحصر به نخ پنبه شدهاند
مدير ادارهي ميراث فرهنگي و گردشگري بافق گفت: عمارت باغ صدري اين شهرستان يكي از بناهاي زيبا و ديدني بافق است كه از دورهي قاجار باقي مانده است.
فتوحي اظهار داشت: اين باغ در ميان انبوهي از نخلستانهاست و ساختمان دو طبقهاي در وسط آن قرار دارد كه محل اقامت و استراحت خان بوده است. در هنگام ورود به هشتي به جوي آبي ميرسيم كه از اين مكان تحت عنوان خنكجا استفاده ميشده است.
وي افزود: طبقهي دوم اين بنا با ستونهاي استوانهييشكل و زيبا بنا شده است كه بخشهاي اتصال آن به سقف با آجرهاي مربعشكل دالبري و هلالي تزيين شدهاند.
وي گفت: در قسمتي از سقف، پوششي از جنس چوب و الياف خرما بهجاي آهن استفاده شده است. در قسمت اندروني باغ نيز 30 اتاق از مصالح خشت و گل وجود دارند كه محل زندگي رعيتهايي بودهاند كه براي خان كار ميكردند.
مدير ادارهي ميراث فرهنگي و گردشگري بافق اضافه كرد: مزرعهي صدرآباد حدود 85 سال پيش توسط دو برادر به نامهاي صدراشريفه يا سيدابوالحسن و سيدمحمد ناظمالعلما ساخته شده و سردر صدرآباد را ناظمالعلما آيتاللهي بافقي ايجاد كرده است.
كارشناس هنري ادارهي فرهنگ و ارشاد اسلامي شهرستان طبس گفت: سد كريت طبس، بزرگترين دستاورد سدسازان ايراني است و به اندازهاي اهميت دارد كه رييس پيشين كميتهي بينالمللي سدهاي بزرگ، آنرا شگفتآورترين دستاورد بشر در قرون وسطا ناميده است.
سيدحميد حقي اظهار داشت: از دوهزار سال پيش تا اوايل قرن بيستم، بلندترين سدهاي قوسي جهان مانند يزدخواست فارس، كبار قم و كريت طبس در ايران ساخته شدند كه در اين ميان، سد كريت به ارتفاع ٦٠ متر براي ٥٥٠ سال بلندترين سد جهان بوده است.
وي افزود: اين سد يكي از بزرگترين شاهكارهاي صنعت مهندسي ساختمان بهشمار ميرود كه در چهار مرحله احداث شده و ضخامت تاج آن ٢/١ متر است. اين سد، سرريز نداشته است و برآورد ميشود كه بيش از هزار روگذر سيلاب را تجربه كرده باشد.
او دربارهي مقاومت اين سد در مقابل حوادث طبيعي از جمله زمينلرزه، عنوان كرد: زلزلهي سال ١٣٥٧ طبس با شدت ٨/٧ ريشتر و حداكثر شتاب ٧٥/٠ گرم خسارت عمدهاي به سد نزده است.
اين كارشناس يادآور شد: بند قديمي كريت در سال ١٣٧٩ در فهرست آثار ملي ثبت شده است. از تاريخ ساختمان اين بند اطلاعاتي در دست نيست و بخشي از تاق آجري آن كه در پايين بند وجود دارد، در ناحيهي تيزه از ميان رفته و طرح كامل آن محو شده است.
وي اظهار كرد: در كتابهاي تاريخي روايتهاي مختلفي دربارهي قدمت بند كريت نقل شدهاند و از جمله هانري گويلو اين بنا را به دورهي مغول نسبت داده است و در كتابهاي «آب و آبياري در ايران» و «نگرشي بر سدهاي ايران» سابقهي اين بند را ٤٠٠سال نوشتهاند. البته بنا به گفتهي اهالي بومي منطقهي طبس، اين بند ٧٠٠سال قدمت دارد؛ اما روايت مستندي حكايت از تعمير اين بند در اواسط قرن پنجم هجري قمري ميكند.
حقي توضيح داد: بهطور كلي با توجه به تنوع مصالح بهكار رفته و ساختار كلي بنا كه در مرحلهي تعمير روي آن انجام شده است، ميتوان استنباط كرد كه بند كريت به چند دورهي زماني مختلف تعلق دارد. ارتفاع قسمت بيروني بند از كف رودخانه ٥٢ متر و عمق حوضچهي آبگير ٢٠ متر و طول آن در قسمت تاج ٥٢ متر است.
كارشناس هنري ادارهي فرهنگ و ارشاد اسلامي شهرستان طبس افزود: در بدنهي بند، دريچه و مجرايي براي انتقال آب به پشت بند وجود داشته است و سوراخهاي متعددي در ارتفاع بند با اندازههاي دقيق و متناسبي وجود دارند كه اين سوراخها، قفل ناميده ميشود.
وي با اشاره به افزايش حدود چهار متر به ارتفاع اين بند در يكصد و ٥٠سال پيش، ادامه داد: اين افزايش از متروكه شدن اين بند جلوگيري كرده بود. همچنين يكي از ويژگيهاي منحصربهفرد بند قديمي كه هنر سدسازي ايرانيان را آشكار ميكند، قوسي بودن آن است كه اين امر، بهدليل مقاومت بيشتر بندهاي قوسي در مقابل فشارهاي ناگهاني، زلزله و حوادث طبيعي است.
او با بيان اينكه بند قديمي در فاصلهي ٤٢ كيلومتري شهر طبس قرار دارد، گفت: اين بند در ٢٨ كيلومتري شرق روستاي كريت قرار گرفته است. سد جديد نيز در حريم بند قديمي كريت با فاصلهاي بين دو تا حداكثر پنج متر و ارتفاع ٢٠ متر بلندتر از بند قديمي طراحي شده است.
كارشناس هنري ادارهي فرهنگ و ارشاد اسلامي شهرستان طبس در پايان اضافه كرد: سد مخزني جديد كريت از نوع بتني قوسي وزني با طول تاج ٣٢١ متر و ارتفاع ٥٣ متر از پي است. اين سد، علاوه بر تنظيم ٧/٦٢ ميليون مترمكعب آب در سال، آب مورد نياز ٨٠٠ هكتار را از اراضي كشاورزي منطقه تامين ميكند.
مردم يزد در آستانه ماه رحمت و بركت رمضان و در آغازين روزهاي هفته دفاع مقدس و هفته جهاني جهانگردي، درد دلها، آرزوها و خواستههايشان را به بادبادكهاي دست ساز خود گفتند تا آنها سوار بر امواج باد پيامها را به عظمت آسمانها بسپارند، به آن عظمتي كه ازلي و ابدي بوده و همه چيز در يد قدرت اوست.
اگرچه در حضور پر شمار خانوادهها بادبادكهاي كاغذي و پلاستيكي، سبز و سفيد، كوچك و بزرگ، چهارگوش، لوزي و گرد، گونههاي متنوعي را به نمايش گذاشته بودند، اما همه به دنبال هم پرواز ميكردند و خوشحال از اينكه حامل پيامي هستند، رقص كنان در آسمان آبي به جلوهگري ميپرداختند.
در اين ميان بادبادكي كه رشته هدايتش در دست يادگار شهيدي بود، پيام فرزندي را به پدر ميرساند كه اي كاش ميبودي و عزت و اقتدار اسلام را در اين عصر و زمان ميديدي و بادبادك ديگري شعار انرژي هستهاي حق مسلم ماست را بر سينه خود داشت.
البته در اين فضا و در حالي كه همه نگاهها به اوج آسمان دوخته شده بود، بادبادكهايي مشاهده ميشدند كه قدرت پرواز نداشتند، اما تاثير آنها بر اطرافيانشان، ديدني، تمام تلاش و تكاپو بود، حال يا به پرواز در ميآمدند يا اينكه در پس آن تجربهاي اندوخته ميشد.
در جشنواره پرواز بادبادكها، كه پارك كوهستان ميزبان آن بود هر چه بود، زيبايي بود. راستي مشاركت كودكان، نوجوانان، جوانان و خانوادهها نيز كه عمده فعاليت پرواز بادبادكها را بر عهده داشتند ديدن داشت، چون صفا و صميميت ويژه اين سن و سال تاثير خوب و فعال خود را گذاشته بود.
شايان ذكر است جشنواره بادبادكها همزمان با هفته دفاع مقدس و هفته جهانگردي در محل پارك كوهستان يزد برگزار شد
